Sinh viên Thiết kế Mỹ thuật số thực hành sử dụng công cụ AI trong sáng tạo hoạt hình

Ngày 26/7/2025, Khoa Mỹ thuật & Thiết kế - Trường Đại học Văn Lang tổ chức chương trình chuyên đề “Từ vẽ tay đến thuật toán: Sự hoà nhập và phân hoá trong sáng tác phim hoạt hình ngắn truyền thống với AI” với phần trao đổi của TS. Zhang Yuqin - Giảng viên tại Đại học Sanming (Tam Minh, Trung Quốc).

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) đã được sử dụng trong cuộc sống, quá trình sáng tạo của các nhà thiết kế cũng bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt. Nhiều thao tác thủ công như vẽ storyboard, dựng chuyển động, xử lý inbetweening – giờ đây đang được AI học hỏi, mô phỏng và thực hiện chỉ trong vài giây thông qua những câu lệnh. Tuy nhiên, điều này đặt ra một thách thức trong việc giữ lại bản sắc cá nhân, và vai trò của người nghệ sĩ giữa sự đổ bộ ào ạt của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Để đi tìm câu trả lời cho những vấn đề được đặt ra, sinh viên ngành Thiết kế Mỹ thuật số đã có dịp được trao đổi với TS. Zhang Yuqin - một giảng viên giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực mỹ thuật số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Cô Zhang là người sáng lập “Năng lượng hoạt hình”, và nghiên cứu chính trong lĩnh vực “Quy luật chuyển động & tích hợp AI”.

Thiết kế mỹ thuật đã thay đổi cùng công nghệ

Phân tích về kỹ thuật vẽ hoạt hình truyền thống, TS. Zhang Yuqin đánh giá kỹ thuật này có một số ưu điểm, như khả năng điều chỉnh từng khuôn hình theo ý muốn, có tính duy mỹ đặc trưng, kiểm soát chính xác chuyển động của nhân vật, hay còn mang cả đặc trưng văn hóa của quốc gia. Với hoạt hình truyền thống, có 5 bước cơ bản trong quy trình thực hiện, từ việc lên kịch bản, thiết kế nhân vật, vẽ storyboard, tạo âm thanh, và tạo chuyển động.

Trước đây, những bước này phải được thực hiện thủ công, hoặc phải thông qua nhiều bên trung gian khác, khiến chi phí sản xuất cao và thời gian sản xuất dài. Đến những năm 70 của thế kỷ trước, việc vẽ hoạt hình, đồ họa đã có thể sử dụng công nghệ hỗ trợ với sự ra đời của “nhân vật” hoạt hình đầu tiên - một bàn tay 3D, dưới sự phát triển của Ed Catmull - đồng sáng lập hãng hoạt hình Pixar. Theo sau đó, nhiều công nghệ mỹ thuật số và ứng dụng đã phát triển rộng rãi trong ngành thiết kế đồ họa, thiết kế mỹ thuật như CGI, VR, đem đến chất lượng hình ảnh cao, trải nghiệm thú vị cho người xem, nhưng đồng thời giảm bớt khối lượng công việc thủ công cho họa sĩ thiết kế.

Cần sử dụng AI đúng cách và hợp lý trong thiết kế mỹ thuật

Chia sẻ về đề tài, TS. Zhang cho biết, kể từ khi công nghệ phát triển, thiết kế mỹ thuật cũng đã thay đổi nhanh chóng, chuyển dịch từ các mô hình hoạt hình truyền thống sang ứng dụng kỹ thuật số, thay thế nhiều bước vẽ thủ công. Với sự xuất hiện của các ứng dụng AIGC, quá trình sản xuất đã ngắn gọn hơn khi có thể sử dụng ChatGPT đưa ra ý tưởng kịch bản, Midjourney để tạo ra hình ảnh nhân vật, công cụ Storyboard Hero để thiết kế storyboard, ElevenLabs hay các công cụ của hệ sinh thái Microsoft để tạo âm thanh và render hình ảnh cùng AI. 

Phân tích về bản chất công cụ AI trong thiết kế mỹ thuật, TS. Zhang Yuqin cho rằng AI hiện đang làm việc dựa trên thuật toán, khác với cách con người tư duy. Khi sử dụng các công cụ này, sinh viên nên tìm hiểu kỹ, có sự thử nghiệm, làm quen với các công cụ để hiểu rõ cách công cụ đáp ứng với câu lệnh được đưa ra. 

Trực tiếp hướng dẫn các bạn sinh viên thực hành với công cụ, TS. Zhang cho rằng để ứng dụng tốt công nghệ AI, chúng ta cần nắm rõ bản chất công cụ và mục tiêu cần đạt với sản phẩm đầu ra. Việc đưa ra một câu lệnh cụ thể, phù hợp với thuật toán xử lý của công cụ sẽ giúp người dùng đạt được hình ảnh mong muốn dễ dàng hơn.

Ứng dụng AI trong thiết kế - định hướng cần thiết trong giảng dạy và thực hành

ThS. Lê Trường Bảo - Trưởng ngành Thiết kế Mỹ thuật số cho rằng việc ứng dụng AI trong thiết kế là việc sử dụng một công cụ, không có ý nghĩa thay thế người họa sĩ trong thiết kế mỹ thuật. Thầy nhấn mạnh vai trò của con người là thiết yếu, còn trí tuệ nhân tạo đóng vai trò là một phương tiện hỗ trợ họa sĩ thiết kế, tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức bỏ ra. Do đó, chương trình chuyên đề này được tổ chức để nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên, đi theo xu thế chung của giáo dục đại học ở Việt Nam. 

Tin: Thanh Phúc
Hình: Hữu Khang