Khi nhà thiết kế trong vai trò nhà nghiên cứu: Học viên cao học Mỹ thuật Ứng dụng Văn Lang nghiên cứu cộng đồng tại Đài Loan

Trong khuôn khổ học phần Thiết kế Cộng đồng (Community Design), đầu tháng 12/2025, học viên cao học ngành Mỹ thuật Ứng dụng – Trường Đại học Văn Lang đã tham gia chuyến nghiên cứu thực địa tại Đài Loan, kết hợp trao đổi học thuật cùng học viên cao học Đại học Ming Chi University of Technology (MCUT). Chuyến đi tạo điều kiện để học viên tiếp cận trực tiếp các không gian công cộng và mô hình cộng đồng đặc trưng trong bối cảnh đời sống thực tế.

Chuyến nghiên cứu được tổ chức theo hướng đổi mới phương pháp giảng dạy của học phần. Thay vì giảng viên định hướng sẵn vấn đề nghiên cứu, các nhóm học viên chủ động lựa chọn địa điểm, tự đề xuất hướng tiếp cận và nghiên cứu tài liệu trước chuyến đi. Trên cơ sở đó, học viên bước đầu phân tích các yếu tố liên quan đến con người, hoạt động kinh tế, không gian sử dụng, chính sách xã hội và bối cảnh văn hóa, từ đó hình thành các giả thuyết nghiên cứu để kiểm chứng thông qua khảo sát thực địa.

Dưới sự hướng dẫn phương pháp của TS. Nguyễn Đắc Thái – Phó Trưởng Khoa Mỹ thuật & Thiết kế, học viên được chia thành ba nhóm nghiên cứu, tập trung khảo sát các mô hình cộng đồng tiêu biểu tại Đài Loan, gồm: Tamsui – không gian ven sông gắn với du lịch đô thị; Dadaocheng – khu phố lịch sử và thương mại truyền thống; và Houtong Cat Village – mô hình du lịch cộng đồng kết hợp mèo, di sản mỏ than và cư dân địa phương.

Tại mỗi địa điểm, học viên tiến hành quan sát không gian, phỏng vấn sâu, ghi chép nhật ký thiết kế, chụp ảnh và phác thảo nhanh nhằm nhận diện hành vi sử dụng không gian cũng như những vấn đề xã hội đang tồn tại trong cộng đồng.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn học viên Văn Lang đã có buổi trao đổi học thuật tại Ming Chi University of Technology (MCUT), làm việc cùng giảng viên và học viên cao học quốc tế. Dưới sự chia sẻ và phản hồi chuyên môn của Dr. Miao-Hsien Chuang (Joyce Chuang) – Head of Visual Communication Design Department, các nhóm học viên trình bày kết quả nghiên cứu bước đầu và nhận được những góp ý trực tiếp từ góc nhìn học thuật quốc tế.

Sau chuyến nghiên cứu tại Đài Loan, các nhóm tiếp tục phát triển đề xuất giải pháp mỹ thuật ứng dụng nhằm cải thiện những vấn đề cộng đồng đã được nhận diện. Đồng thời, học viên tiến hành đối chiếu và tìm kiếm các địa điểm có bối cảnh tương đồng tại Việt Nam để áp dụng mô hình nghiên cứu, qua đó mở rộng giá trị học thuật và tính ứng dụng của chuyến đi. Một số địa điểm được lựa chọn gồm Thảo Cầm Viên Sài Gòn, phường Nguyễn Thái Bình (Quận 1) và Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội (Quận 5).

Sau chuyến nghiên cứu tại Đài Loan, các nhóm học viên tiếp tục đề xuất giải pháp mỹ thuật ứng dụng và đối chiếu với các địa điểm tương đồng tại Việt Nam.

Học phần Thiết kế Cộng đồng vì vậy được triển khai như một hành trình học tập gắn với nghiên cứu thực tế, dữ liệu và sự quan sát cẩn trọng đời sống cộng đồng. Thông qua quá trình này, học viên từng bước rèn luyện tư duy nghiên cứu trong thiết kế và hình thành cách tiếp cận nghề nghiệp dựa trên sự thấu hiểu bối cảnh, con người và các mối quan hệ xã hội.

Tin: Mỹ Mỹ
Hình: Khoa Mỹ thuật - Thiết kế